{"id":2685,"date":"2026-10-03T13:28:08","date_gmt":"2026-10-03T13:28:08","guid":{"rendered":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/2026\/10\/03\/digitalna-tisina-pred-izbore-kako-tehnologija-menja-pravila-igre-u-bosni-i-hercegovini\/"},"modified":"2026-10-03T13:28:08","modified_gmt":"2026-10-03T13:28:08","slug":"digitalna-tisina-pred-izbore-kako-tehnologija-menja-pravila-igre-u-bosni-i-hercegovini","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/2026\/10\/03\/digitalna-tisina-pred-izbore-kako-tehnologija-menja-pravila-igre-u-bosni-i-hercegovini\/","title":{"rendered":"Digitalna ti\u0161ina pred izbore: Kako tehnologija menja pravila igre u Bosni i Hercegovini"},"content":{"rendered":"

Dok se politi\u010dka scena u Bosni i Hercegovini priprema za nove izborne cikluse, uo\u010dljiv je jedan paradoks: dok su politi\u010dke poruke i retorika ostali zarobljeni u pro\u0161lom veku, tehnolo\u0161ka infrastruktura koja stoji iza izbornog procesa do\u017eivljava tihu, ali temeljnu revoluciju. <\/p>\n

\"Digitalna<\/figure>\n<\/p>\n

Naime, iako naslovi u medijima \u010desto govore o “izbornoj ti\u0161ini” koja je prekinula prethodnu buku, ispod povr\u0161ine se odvija mnogo zanimljivija bitka \u2014 ona za digitalni integritet. Prema izve\u0161tajima sa terena, ve\u0161ta\u010dka inteligencija (AI)<\/strong> i napredni algoritmi za detekciju prevara postali su tiho oru\u017eje u rukama izbornih komisija, ali i meta onih koji \u017eele da manipuli\u0161u rezultatima.<\/p>\n

Tehnologija kao \u010duvar demokratije<\/h2>\n

Ono \u0161to razdvaja ovaj izborni ciklus od prethodnih jeste nivo sofisticiranosti softvera koji se koristi za verifikaciju bira\u010dkih spiskova i pra\u0107enje tokova novca u kampanjama. Dok politi\u010dari i dalje dr\u017ee govore o “stabilnosti” i “tradiciji”, blockchain tehnologija<\/strong> se polako uvla\u010di u sistem kao na\u010din za osiguranje transparentnosti glasanja. Iako jo\u0161 uvek nije \u0161iroko primenjena na celoj teritoriji, pilot projekti u urbanim sredinama pokazuju da je digitalna verifikacija identiteta ne samo br\u017ea, ve\u0107 i otpornija na klasi\u010dne oblike izbornih mahinacija.<\/p>\n

Ipak, ostaje pitanje da li je bosanskohercegova\u010dka infrastruktura spremna za tako ne\u0161to. Mnogi stru\u010dnjaci za sajber bezbednost upozoravaju da je digitalna pismenost bira\u010da i dalje na niskom nivou, \u0161to otvara prostor za dezinformacije<\/strong> i ciljane kampanje na dru\u0161tvenim mre\u017eama. Paradoks je jasan: tehnologija je nova, ali politi\u010dka matrica koja je okru\u017euje ostaje stara.<\/p>\n

Startapi u slu\u017ebi gra\u0111ana<\/h2>\n

Sa druge strane, doma\u0107i IT sektor ne sedi skr\u0161tenih ruku. Sve vi\u0161e startapa<\/strong> u regionu razvija alate za gra\u0111anski nadzor i prikupljanje podataka o lokalnim izborima. Ovi alati, \u010desto zasnovani na cloud computing<\/strong> re\u0161enjima, omogu\u0107avaju gra\u0111anima da u realnom vremenu prijave nepravilnosti, \u0161to je ranije bilo nezamislivo bez prisustva strana\u010dkih posmatra\u010da.<\/p>\n

Iako DW.com izve\u0161tava o svojevrsnoj “ti\u0161ini” nakon prethodnih izbornih bura, \u010dini se da ta ti\u0161ina nije znak apatije, ve\u0107 zati\u0161ja pred digitalnu oluju. Tehnologija je promenila na\u010din na koji se vodi kampanja, ali i na\u010din na koji se ona kontroli\u0161e. Ostaje da vidimo da li \u0107e politi\u010dka svest uspeti da isprati ovaj tehnolo\u0161ki korak napred, ili \u0107e stari politi\u010dki obrasci jednostavno apsorbovati nove alate i staviti ih u slu\u017ebu odr\u017eavanja statusa quo.<\/p>\n

Jedno je sigurno \u2014 digitalna transformacija<\/strong> izbornog procesa u BiH je po\u010dela, i vi\u0161e se ne mo\u017ee zaustaviti. Pitanje je samo ko \u0107e prvi nau\u010diti da je koristi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dok se politi\u010dka scena u Bosni i Hercegovini priprema za nove izborne cikluse, uo\u010dljiv je jedan paradoks: dok su politi\u010dke poruke i retorika ostali zarobljeni u pro\u0161lom veku, tehnolo\u0161ka infrastruktura koja stoji iza izbornog procesa do\u017eivljava tihu, ali temeljnu revoluciju. Naime, iako naslovi u medijima \u010desto govore o “izbornoj ti\u0161ini” koja je prekinula prethodnu buku, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2684,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[103,104],"tags":[],"class_list":["post-2685","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-ai","category-tehnologija"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2685","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2685"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2685\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2684"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}