{"id":2651,"date":"2026-10-03T01:28:02","date_gmt":"2026-10-03T01:28:02","guid":{"rendered":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/2026\/10\/03\/novi-tehnoloski-eksperimenti-na-izborima-u-bih-kako-se-testiraju-digitalni-sistemi-i-nadzor-biralista\/"},"modified":"2026-10-03T01:28:02","modified_gmt":"2026-10-03T01:28:02","slug":"novi-tehnoloski-eksperimenti-na-izborima-u-bih-kako-se-testiraju-digitalni-sistemi-i-nadzor-biralista","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/2026\/10\/03\/novi-tehnoloski-eksperimenti-na-izborima-u-bih-kako-se-testiraju-digitalni-sistemi-i-nadzor-biralista\/","title":{"rendered":"Novi tehnolo\u0161ki eksperimenti na izborima u BiH: Kako se testiraju digitalni sistemi i nadzor birali\u0161ta"},"content":{"rendered":"

\"Novi<\/figure>\n<\/p>\n

Izbori u Bosni i Hercegovini doneli su nekoliko zanimljivih tehnolo\u0161kih novina koje bi mogle da postave temelje za budu\u0107e izborne procese u regionu. Iako je kampanja protekla u mirnoj atmosferi, iza kulisa se odvijalo pravo testiranje novih tehnologija<\/strong> na birali\u0161tima \u2014 od digitalne verifikacije bira\u010da do sistema za nadzor i brzu obradu podataka.<\/p>\n

Digitalna verifikacija i elektronski bira\u010dki spiskovi<\/h2>\n

Na pojedinim bira\u010dkim mestima u BiH prvi put su ozbiljnije testirani sistemi za elektronsku verifikaciju identiteta<\/strong>. Umesto klasi\u010dnog prekrajanja spiskova i ru\u010dnog tra\u017eenja imena, deo bira\u010da prolazio je kroz brzu digitalnu proveru putem skeniranja dokumenata. Cilj je jasan \u2014 smanjenje mogu\u0107nosti za zloupotrebe i ubrzavanje celokupnog procesa.<\/p>\n

Ovo nije prvi put da se sli\u010dne tehnologije pominju u regionu. [Interne linkove trenutno nemamo, ali pratimo razvoj digitalizacije izbornih procesa \u0161irom Evrope.]<\/p>\n

AI u slu\u017ebi nadzora i analize podataka<\/h2>\n

Jo\u0161 zanimljiviji segment ti\u010de se primene ve\u0161ta\u010dke inteligencije<\/strong> u analizi izbornih podataka. Prema dostupnim informacijama, odre\u0111eni me\u0111unarodni posmatra\u010di koristili su AI alate za detekciju anomalija<\/strong> u realnom vremenu \u2014 od neuobi\u010dajenih obrazaca glasanja do potencijalnih nepravilnosti u brojanju glasova. Ovi sistemi rade tako \u0161to upore\u0111uju podatke sa birali\u0161ta sa istorijskim trendovima i statisti\u010dkim modelima.<\/p>\n

Ovakva primena AI-ja nije vi\u0161e nau\u010dna fantastika. U nekoliko zemalja Evropske unije sli\u010dni modeli ve\u0107 se koriste za predikciju izlaznosti<\/strong> i pravovremeno reagovanje na probleme na terenu.<\/p>\n

Me\u0111unarodne posete i transfer tehnologije<\/h2>\n

Tokom izborne kampanje zabele\u017eene su i brojne me\u0111unarodne posete, a deo njih bio je fokusiran upravo na razmenu iskustava u oblasti izbornih tehnologija<\/strong>. Predstavnici stranih delegacija imali su priliku da se upoznaju sa novim sistemima koji se testiraju, \u0161to otvara prostor za budu\u0107u saradnju i eventualno usvajanje sli\u010dnih re\u0161enja.<\/p>\n

Detaljnije o samom izbornom danu i rezultatima mo\u017eete pro\u010ditati na Naslovi.net<\/a>.<\/p>\n

\u0160ta ovo zna\u010di za budu\u0107nost izbora?<\/h2>\n

Testiranje novih tehnologija na birali\u0161tima u BiH deo je globalnog trenda digitalizacije demokratskih procesa<\/strong>. Iako su ovogodi\u0161nji eksperimenti bili ograni\u010denog obima, oni \u0161alju jasnu poruku \u2014 izbori \u0107e u budu\u0107nosti sve vi\u0161e zavisiti od softvera, algoritama i AI sistema za obradu podataka.<\/p>\n

Ostaje da se vidi koliko \u0107e se brzo ove tehnologije ustaliti u praksi i da li \u0107e doneti ve\u0107e poverenje gra\u0111ana ili otvoriti nova pitanja o privatnosti i sigurnosti podataka. Jedno je sigurno \u2014 tehnologija je nepovratno u\u0161la u izborne procese<\/strong>, i tu vi\u0161e nema nazad.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Izbori u Bosni i Hercegovini doneli su nekoliko zanimljivih tehnolo\u0161kih novina koje bi mogle da postave temelje za budu\u0107e izborne procese u regionu. Iako je kampanja protekla u mirnoj atmosferi, iza kulisa se odvijalo pravo testiranje novih tehnologija na birali\u0161tima \u2014 od digitalne verifikacije bira\u010da do sistema za nadzor i brzu obradu podataka. Digitalna verifikacija […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2650,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[103,104],"tags":[],"class_list":["post-2651","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-ai","category-tehnologija"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2651"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2651\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/11000.dev\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}